Nowa odpowiedzialność za wadliwy produkt od 9 grudnia 2026: kto zapłaci w dropshippingu?

Odpowiedzialność za wadliwy produkt — najważniejsze informacje

• Nowe zasady dotyczą odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę, a nie zwykłego zwrotu lub reklamacji towaru niezgodnego z umową.
• „Produktem” będzie nie tylko rzecz, lecz także między innymi oprogramowanie i cyfrowy plik produkcyjny.
• Producent odpowiada niezależnie od winy, jeżeli wadliwy produkt spowodował objętą przepisami szkodę.
• Gdy producent ma siedzibę poza UE, odpowiedzialność może przejść na importera, upoważnionego przedstawiciela, a w określonych przypadkach także dostawcę usług realizacji zamówień.
• Dystrybutor może narazić się na odpowiedzialność, jeśli po żądaniu poszkodowanego nie wskaże szybko odpowiedniego podmiotu gospodarczego z siedzibą w UE.
• Sprzedaż pod własną marką lub znacząca modyfikacja produktu może nadać sklepowi rolę producenta.
• Nowe przepisy mają ułatwić poszkodowanym dostęp do dowodów i korzystanie z domniemań w złożonych sprawach.
• Umowa z hurtownią może regulować regres i podział kosztów, ale nie wyłącza praw poszkodowanego wynikających z ustawy.

Co wydarzy się 9 grudnia 2026 r.?

Dyrektywa (UE) 2024/2853 zastępuje system oparty na dyrektywie z 1985 r. Państwa członkowskie mają przyjąć przepisy wdrażające do 9 grudnia 2026 r. Nowy reżim ma zastosowanie do produktów wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku po tej dacie. Produkty wcześniejsze pozostają objęte dotychczasowym systemem.

W Polsce Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowuje projekt UC163, który ma zmienić Kodeks cywilny i Kodeks postępowania cywilnego. Projekt przewiduje między innymi nowy zestaw przepisów o odpowiedzialności za produkt, rozszerzenie katalogu podmiotów odpowiedzialnych oraz procedurę ujawniania dowodów.

Dyrektywa jest przyjęta, polska ustawa jeszcze nie

Sklep może już przygotować mapę dostawców i dokumentację, ale nie powinien przedstawiać wszystkich zapisów UC163 jako obowiązującego prawa. Ostateczne brzmienie polskich artykułów, przepisy przejściowe i data wejścia w życie wymagają sprawdzenia po zakończeniu procesu ustawodawczego.

To ważne rozróżnienie także przy tworzeniu regulaminu. Samo skopiowanie numerów artykułów z projektu może sprawić, że dokument będzie nieaktualny jeszcze przed publikacją ustawy.

Reklamacja towaru a szkoda wyrządzona przez produkt

Odpowiedzialność za produkt wadliwy nie jest tym samym co odpowiedzialność sprzedawcy za brak zgodności towaru z umową. Jeżeli klient otrzymał zegarek w innym kolorze, urządzenie nie ma obiecanej funkcji albo zepsuło się bez dodatkowej szkody, zwykle mówimy o reklamacji wobec sprzedawcy.

Nowy reżim dotyczy sytuacji, w której wadliwość produktu powoduje objętą prawem szkodę, na przykład:

• wadliwa ładowarka wywołuje pożar i niszczy prywatne wyposażenie mieszkania;
• smart urządzenie powoduje uszkodzenie ciała;
• błąd oprogramowania urządzenia prowadzi do utraty danych używanych prywatnie;
• niebezpieczna zabawka powoduje rozstrój zdrowia dziecka.

Klient może równolegle korzystać z innych podstaw prawnych. Procedura reklamacyjna, odpowiedzialność kontraktowa, gwarancja i odpowiedzialność za szkodę mają różne przesłanki oraz cele. Sklep potrzebuje więc osobnej ścieżki obsługi incydentów, a nie tylko formularza zwrotu.

Kto może odpowiadać za wadliwy produkt?

Producent i podmiot występujący pod własną marką

Podstawowym podmiotem odpowiedzialnym jest producent wadliwego produktu. Za producenta może zostać uznana również firma, która zleca zaprojektowanie lub wytworzenie produktu i przedstawia go pod własną nazwą, znakiem towarowym albo innym wyróżnikiem.

Private label nie jest więc wyłącznie decyzją marketingową. Umieszczenie marki sklepu na urządzeniu, instrukcji lub opakowaniu może wiązać się z odpowiedzialnością właściwą producentowi.

Importer produktu spoza UE

Jeżeli producent ma siedzibę poza Unią, poszkodowany nie powinien zostać bez podmiotu, od którego może dochodzić roszczeń w UE. Importer wprowadzający produkt z państwa trzeciego na rynek unijny może odpowiadać jak producent.

W dropshippingu trzeba ustalić pierwsze wprowadzenie produktu na rynek UE. Sam fakt, że paczka jedzie bezpośrednio z Chin do klienta, nie przesądza jeszcze całej kwalifikacji, ale jest sygnałem, że sklep nie powinien automatycznie wpisywać sobie roli „zwykłego pośrednika”.

Upoważniony przedstawiciel i fulfillment

Dyrektywa przewiduje odpowiedzialność upoważnionego przedstawiciela producenta, a przy braku importera i przedstawiciela z siedzibą w UE — w określonych warunkach również dostawcy usług realizacji zamówień. Definicja fulfillmentu obejmuje podmiot świadczący co najmniej dwie z usług takich jak magazynowanie, pakowanie, adresowanie i wysyłka, bez posiadania produktu.

Nie oznacza to automatycznej odpowiedzialności każdej firmy kurierskiej. Dyrektywa wyłącza z tej definicji usługi pocztowe, dostarczanie paczek i sam transport.

Dystrybutor i sklep internetowy

Dystrybutor ma rolę subsydiarną. Jeżeli po żądaniu osoby poszkodowanej nie wskaże szybko odpowiedniego podmiotu gospodarczego z siedzibą w UE, może zostać potraktowany jak podmiot odpowiedzialny. Dla sklepu oznacza to potrzebę zachowania aktualnych danych producenta, importera, przedstawiciela i dostawcy fulfillmentu.

Marketplace i platforma internetowa

Platforma, która pełni jedną z ról gospodarczych, może odpowiadać jak dany podmiot. Szczególne znaczenie ma też sposób przedstawienia oferty. Jeżeli przeciętny konsument może sądzić, że produkt jest dostarczany przez platformę albo podmiot działający pod jej kontrolą, mogą znaleźć zastosowanie reguły analogiczne do odpowiedzialności dystrybutora. Nie zwalnia to sprzedawcy z opisania własnej roli.

Jak ustalić rolę dropshippera? Cztery scenariusze

Analogiczną mapę ról warto zestawić z obowiązkami opisanymi w poradniku o GPSR w dropshippingu. GPSR dotyczy bezpieczeństwa i obowiązków przed oraz po wprowadzeniu produktu na rynek. Nowa dyrektywa dotyczy natomiast cywilnego naprawienia szkody wyrządzonej wadliwym produktem.

Co będzie produktem, wadą i szkodą?

Produkt obejmuje elementy cyfrowe

Nowa definicja obejmuje rzeczy ruchome, energię elektryczną, oprogramowanie, cyfrowe pliki produkcyjne oraz komponenty i powiązane usługi zintegrowane z produktem. Dlatego znaczenie mogą mieć aplikacje, aktualizacje, usługi chmurowe i funkcje AI niezbędne do działania urządzenia.

To łączy się z wymaganiami Cyber Resilience Act dla smart urządzeń. Brak wymaganej aktualizacji bezpieczeństwa może wpływać nie tylko na zgodność produktu, ale także na ocenę jego wadliwości po powstaniu szkody.

Wada oznacza brak bezpieczeństwa, którego można oczekiwać

Produkt nie jest wadliwy tylko dlatego, że istnieje nowszy lub bezpieczniejszy model. Ocenia się całokształt okoliczności: sposób prezentacji, przewidywalne użycie, właściwości i zdolność uczenia się, wzajemne oddziaływanie z innymi produktami, wymagania bezpieczeństwa, moment wprowadzenia do obrotu i okres pozostawania pod kontrolą producenta.

Jakie szkody mogą być objęte?

Dyrektywa obejmuje między innymi śmierć i uszkodzenie ciała, w tym medycznie uznaną szkodę psychiczną, uszkodzenie lub zniszczenie określonego mienia używanego głównie prywatnie oraz zniszczenie lub uszkodzenie danych nieużywanych zawodowo. Nie obejmuje naprawy samego wadliwego produktu w ramach tego reżimu.

Jak przygotować dokumenty i dowody?

Projektowane przepisy mają ułatwić poszkodowanemu uzyskanie istotnych dowodów znajdujących się pod kontrolą przedsiębiorcy. W określonych warunkach sąd będzie mógł nakazać ich ujawnienie, z zachowaniem proporcjonalności i ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa.

Dla sklepu praktycznym problemem nie jest wyłącznie sam proces. Dokumenty trzeba najpierw posiadać, prawidłowo przypisać do wariantu i przechowywać w sposób pozwalający szybko je odtworzyć.

Minimalna karta odpowiedzialności produktu

• producent, importer i upoważniony przedstawiciel w UE;
• dostawca, numer umowy i historia zamówień;
• model, wariant, partia, EAN i inne identyfikatory;
• deklaracje zgodności, certyfikaty, testy i instrukcje;
• wersja oprogramowania i okres aktualizacji;
• historia zmian produktu, opisu i ostrzeżeń;
• zgłoszenia bezpieczeństwa, reklamacje oraz działania naprawcze;
• data pierwszego udostępnienia produktu na rynku UE;
• dowody przekazania informacji klientowi.

Dokumentacja bezpieczeństwa opisana w artykule o towarach z Temu i AliExpress może być punktem wyjścia, ale rejestr odpowiedzialności powinien obejmować także podmioty w łańcuchu i historię wersji cyfrowych.

Co zmienić w umowie z hurtownią lub producentem?

• jednoznacznie opisać rolę każdej strony w łańcuchu dostaw;
• wymagać danych podmiotu odpowiedzialnego w UE dla każdego SKU;
• ustalić termin przekazania dokumentów po incydencie lub żądaniu klienta;
• wprowadzić obowiązek informowania o zmianie producenta, fabryki, komponentu i oprogramowania;
• określić procedurę wstrzymania sprzedaży, ostrzegania klientów i wycofania produktu;
• uregulować regres, koszty ekspertyz, obsługę sporów i ubezpieczenie;
• zabezpieczyć dostęp do danych po zakończeniu współpracy;
• zakazać podmiany produktu na podobny model bez akceptacji sklepu.

Klauzula „hurtownia ponosi pełną odpowiedzialność” nie zastąpi prawidłowego łańcucha podmiotów ani nie odbierze poszkodowanemu ochrony przewidzianej w przepisach. Może jednak mieć znaczenie w rozliczeniach między przedsiębiorcami.

Plan przygotowania sklepu przed 9 grudnia 2026 r.

1. Podziel katalog według ryzyka: elektronika, produkty dziecięce, ładowarki, urządzenia z aplikacją i produkty mające kontakt z ciałem wymagają priorytetu.
2. Przypisz role: dla każdego modelu ustal producenta, importera, przedstawiciela, fulfillment i dystrybutora.
3. Zidentyfikuj luki: zablokuj produkty, dla których nie da się wskazać podmiotu gospodarczego w UE.
4. Utwórz rejestr wersji: powiąż ofertę, dokumenty, oprogramowanie i partie produktu.
5. Zaktualizuj umowy: dodaj terminy współpracy przy incydentach, roszczeniach i ujawnianiu dowodów.
6. Sprawdź OC: zapytaj ubezpieczyciela o import, private label, szkody danych i produkty cyfrowe.
7. Przeszkol obsługę: incydent z obrażeniem, pożarem lub utratą danych nie może trafić do zwykłej kolejki zwrotów.
8. Po uchwaleniu ustawy: sprawdź ostateczne przepisy, datę wejścia w życie i wymagane zmiany procedur.

FAQ — wadliwy produkt i dropshipping

Czy każdy dropshipper będzie odpowiadał jak producent?

Nie. Rola zależy od sposobu wprowadzenia i oferowania produktu. Sklep może być dystrybutorem, importerem albo producentem, na przykład przy własnej marce lub znaczącej modyfikacji.

Czy odpowiedzialność obejmuje zwykłe zepsucie produktu?

Nie w każdym przypadku. Nowy reżim dotyczy naprawienia objętej prawem szkody wyrządzonej wadą produktu. Sama naprawa lub wymiana wadliwego towaru zwykle należy do zasad reklamacji i gwarancji.

Czy oprogramowanie może być wadliwym produktem?

Tak. Dyrektywa wprost obejmuje oprogramowanie, a przy ocenie wadliwości uwzględnia także potrzebne aktualizacje i usługi cyfrowe związane z działaniem produktu.

Czy dystrybutor może uniknąć odpowiedzialności, wskazując hurtownię?

Znaczenie ma wskazanie właściwego podmiotu gospodarczego z siedzibą w UE, który może ponosić odpowiedzialność, a nie dowolnego kontrahenta. Dane muszą być aktualne i przekazane szybko po żądaniu.

Czy projekt UC163 już obowiązuje?

Nie. 31 sierpnia 2026 r. UC163 znajduje się w rządowym wykazie prac, a jego przyjęcie przez Radę Ministrów zaplanowano na IV kwartał. Obowiązująca będzie dopiero ustawa przyjęta w procesie legislacyjnym i ogłoszona w Dzienniku Ustaw.

Czy sklep powinien już zmieniać regulamin?

Najpierw warto uporządkować łańcuch dostaw, dokumenty i procedury. Ostateczne zmiany regulaminu należy oprzeć na uchwalonej polskiej ustawie, a nie wyłącznie na projekcie.

Podsumowanie: najpierw ustal, kim jesteś w łańcuchu dostaw

Nowa odpowiedzialność za produkt nie sprowadza się do dopisania jednego zdania do regulaminu. Dropshipper potrzebuje informacji, kto wprowadził produkt na rynek UE, kto utrzymuje jego oprogramowanie, gdzie znajduje się dokumentacja i kto zareaguje po powstaniu szkody.

Najlepszym pierwszym krokiem jest audyt dziesięciu produktów o najwyższym ryzyku. Jeżeli dla któregoś nie da się wskazać producenta, importera, partii i dokumentów, problem istnieje już teraz — niezależnie od tego, kiedy zakończy się polski proces legislacyjny.

Źródła i stan prawny

• dyrektywa (UE) 2024/2853 w sprawie odpowiedzialności za produkty wadliwe;
• projekt UC163 w wykazie prac Rady Ministrów.